Tìm kiếm đối sách với âm mưu hai mặt của TQ trên Biển Đông

Cần giải quyết các tranh chấp trên biển Đông bằng con đường Luật lệ quốc tế, đồng thời thực hiện nhiều biện pháp khác nhau ở nhiều góc độ dân sự lẫn khoa học. Đây là những điểm mà các học giả trong và ngoài nước thảo luận tại ngày đầu tiên của hội nghị quốc tế về biển Đông, chủ đề “Tranh chấp trên biển Đông dưới góc nhìn dân sự”, vào ngày 25.7.

Trung Quốc và chính sách hai mặt

Thảo luận “Trung quốc định chơi trò gì trên biển đông?”, ông S.D. Pradhan, ĐH Chandigarh, nguyên Cố vấn an ninh quốc gia của Thủ tướng Chính phủ Ấn Độ cho rằng: quan sát cho thấy Trung Quốc đang chơi trò chơi “mai phục”. Nếu quan sát sâu, thì chính sách bành trướng của Trung Quốc không phải là ngẫu nhiên mà đã được chuẩn bị những bước kĩ lưỡng.

Ở biển Đông, Trung Quốc một mặt duy trì ngoại giao với VN, Philippines, nhưng mặt khác tiếp tục thực hiện chính sách bành trướng của mình, về cả quân sự và phi quân sự, thực hiện xâm lấn, chiếm những lãnh hải không thuộc về mình.

Theo ông S.D. Pradhan, những gì mà khu vực nỗ lực đạt được trong thời gian qua đang bị lu mờ bởi những xung đột hiện nay do Trung Quốc gây ra. Nỗ lực đảm bảo an ninh khu vực thông qua những hiệp ước, kí kết của cộng đồng quốc tế trong thời gian đã không được Trung Quốc tôn trọng.
Tuy nhiên, theo nhiều học giả, vấn đề hiện nay, Trung Quốc hoàn toàn tránh đối thoại đa phương, chỉ áp dụng đối thoại song việc.

Đồng thời, quốc gia này ngày càng có giọng điệu hiếu chiến, leo thang, đang cố gắng phá vỡ cân bằng khu vực; xây dựng quân đội biển hùng mạnh, dùng thông tin mạng gây ra nhiều quấy nhiễu; trong khi đó, cộng đồng quốc tế đang yếu, chưa có tiếng nói chung.

“Vì vậy, yêu cầu cộng đồng quốc tế có tiếng nói mạnh mẽ hơn nữa, đủ mang tính răn đe, để những nước xâm phạm phải chịu trách nhiệm liên đới. Các quốc gia đang xảy ra tranh chấp cần dừng và rút toàn bộ công trình đang xây dựng, trả lại hiện trang cũ trên biển Đông”, ông S.D. Pradhan nhấn mạnh.

Cũng bàn về vai trò quốc tế, cụ thể là Liên Hiệp Quốc (LHQ), ông Vũ Mạnh Cường – ĐH Tôn Đức Thắng, TP.HCM cho rằng: Đến nay LHQ chưa đưa ra được biện pháp hiệu quả nào để giải quyết tranh chấp, và tổ chức này vẫn bị ảnh hưởng bởi những nước lớn. “Sau khi Trung Quốc rút giàn khoan HD 981 khỏi thềm lục địa của VN thì họ có quay trở lại không?”. Câu hỏi này được đặt ra, cũng là một dẫn chứng cho yêu cầu cần có những quy định quốc tế chặt chẽ hơn nữa.
Từ xu hướng hợp tác trên biển Đông
Tại hội nghị, cho biết quan điểm của Nga là giữ khoảng cách với các xung đột trên biển Đông, ông Evgeny Kanaev, ĐH-Cao Kinh tế quốc dân và Học viện quan hệ quốc tế Moscow, Bộ Ngoại giao, Nga, nói: Nga không tự hạn chế mình với quan hệ với một nước nào.

Bằng cách phát triển quan hệ với các nước láng giềng Châu Á-Thái Bình Dương, Nga có kế hoạch đa dạng hóa chính sách đối ngoại. Trước mắt, ngoại giao năng lượng có thể sẽ là nền tảng trong chính sách của Nga, trên cơ sở đó phát triển và tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực khác như công nghệ, chế tạo…

“Dầu khí ở đáy biển là yếu tố gây ra tranh chấp hay là chìa khoá giải quyết tranh chấp?”. Đặt ra câu hỏi này tại hội nghị, David Brown – một nhà nghiên cứu độc lập – đưa ra những con số khảo sát về lượng dầu khí trên biển Đông của nhiều tổ chức khác nhau trên thế giới, trong đó có của Trung Quốc. Qua những con số này, ông cho rằng, Trung Quốc luôn có những phóng đại thông tin, chỉ trích Việt Nam, Philippines đang “ăn” hết dầu khí của họ.
“Nếu theo dự đoán của Hoa Kì về trữ lượng dầu khí trên biển Đông, thì toàn bộ dầu khí của biển này chỉ để cho Trung Quốc dùng được trong vòng 2 năm theo nhu cầu năng lượng của nước này vào năm 2040. Còn theo dự đoán của Trung Quốc, thì trữ lượng dầu khí trên biển Đông gấp hơn 8 lần so với dự đoán của Mỹ ”, ông David Brown dẫn chứng.

Xoáy vào vấn đề giải pháp, dựa vào kinh nghiệm trước đây, 7 nước Châu Âu đã giải quyết được vấn đề chia rẽ vì dầu khí quanh biển bắc, nhờ vào phán quyết của toà về phân giới giữa khác nước, và theo nguyên tắc hợp tác khai thác, David Brown cho rằng, các nước trong khu vực cũng cần kết hợp chặt chẽ, thống nhất được với nhau trước khi đối thoại đa phương với Trung Quốc.

“Các nước cần cùng thoả thuận việc chia sẻ lợi ích với nhau về dầu khí trên biển Đông. Hiện nay, không phải kiểm soát dầu trên biển nữa, mà cần kiểm soát dầu khi ra thị trường”, ông David Brown nói.

Đưa ra những giải pháp khác, Du Văn Toán và Lê Vĩnh Trương đến từ Quỹ Nghiên cứu biển Đông Nam Á, đưa ra giải pháp cần xây dựng hồ sơ vùng biển đặc biệt nhạy cảm (PSSA). Ngoài những lợi ích truyền thống của PSSA,thì việc này còn giúp bảo vệ chủ quyền vùng biển, đảo (các đảo nhỏ vùng đường cơ sở, vùng khơi); Tăng cường hợp tác, hữu nghị, đối với các PSSA liên quốc gia. Ngoài ra, nếu trong trường hợp xảy ra việc ngư dân Trung Quốc xâm phạm vùng biển PSSA đã được công nhận thì việc giải quyết tranh chấp sẽ dễ dàng hơn theo luật quốc tế,…

Còn theo đại biểu Cheryl Rita đến từ Malaysia, bên cạnh những giải quyết tranh chấp trên biển Đông bằng con đường chính là luật lệ quốc tế, thì các giải pháp hợp tác nghiên cứu khoa học, việc các quốc gia cùng xây dựng những biện pháp chiến lược, cơ chế cùng nhau bảo vệ tài nguyên, môi trường biển, xây dựng tài nguyên tái tạo từ biển, hiệp ước bảo vệ ngư nghiệp giữa các nước… cũng là những giải pháp hỗ trợ hiệu quả.

“Đây là những lĩnh vực tiềm năng để các nước có thể tăng cường hợp tác và tin tưởng lẫn nhau. Nó không phải giải pháp chính, nhưng là những gói hỗ trợ để xây dựng nên cơ chế trao đổi, góp phần an ninh, hoà bình khu vực”, bà Cheryl Rita nói.

…đến con đường Luật lệ quốc tế

Tại hội nghị, ông Ramses Amer, viện An ninh và chính sách phát triển, Thuỵ Điển cho rằng: “chúng ta đang quá tập trung vào những hành vi gây hấn của Trung quốc mà quên mất việc đưa Trung Quốc ra luật quốc tế. Nhìn vào thái độ bên trong của Trung Quốc thì thấy rõ ràng Trung Quốc có một đặc thù khác với các quốc gia lớn khác. Phải hiểu rằng Trung Quốc chỉ chấp nhận song phương chứ không đa phương. Vậy tại sao không hợp nhất các quốc gia đang có tranh chấp”.

Theo ông Ramses Amer, Việt Nam không chỉ song phương mà cần đa phương trong đối sách, đối thoại khu vực và quốc tế. Khi tiếp cận như vậy thì Việt Nam hoàn toàn đưa ra được những giải pháp về tranh chấp lãnh hải. Việt Nam không chỉ đưa dựa vào nội lực của mình thôi mà cần chọn nhiều giải pháp để khôn ngoan giải quyết vấn đề của mình.

Trong một khía cạnh khác, cho rằng chủ nghĩa dân tộc mới đang hồi sinh, và điều này này có liên quan những giải pháp về tranh chấp trên biển Đông, ông Tường Vũ, đến từ ĐH Oregon, Mỹ thì cho rằng: Muốn giải quyết tranh chấp biển đông, các chính phủ quốc gia cần chấp nhận chủ nghĩa dân tộc và hợp thức hoá quyền người dân để họ biểu hiện chủ nghĩa dân tộc, lòng yêu nước của họ.

Ngoài ra, cần sự đối thoại giữa các bên dân sự, cùng đưa ra, học và tôn trọng quan điểm của nhau, để không dẫn đến những hành động quá khích.

Cần thảo luận để quên đi những cảm xúc nặng nề, những góc nhìn lịch sử đau buồn.

“Bây giờ không phải nhìn quá khứ nữa mà nhìn vào tương lai. Có thể toàn cầu hoá, khu vực hoá, và vẫn tôn trọng tính bản sắc dân tộc”, ông Tường Vũ nói.

Tại hội nghị quốc tế về biển Đông 2014 này, Trung quốc cũng có học giả gửi bài tham luận. Đó là TS Cao Qun thuộc trung tâm an ninh hang hải và hợp tác, ĐH Bắc Kinh. Lãnh thổ Đài Loan có hai học giả đến dự.

Hội nghị này đã được chuẩn bị từ năm 2012, đến nay thu hút hàng trăm báo cáo và khách mời. Theo ban tổ chức, kỉ yếu tại hội nghị là tài liệu rất bổ ích cho những nhà nghiên cứu về biển Đông trong nước và trên thế giới, vì có nhiều bài viết chất lượng chuyên môn rất sâu của của các học giả uy tín.

Trọng tâm của hội thảo lần này không phải bàn về những xung đột đã, đang diễn ra mà tìm giải pháp để giải quyết xung đột không phải bằng vũ lực hay đe dọa sử dụng vũ khí.

http://motthegioi.vn/tieu-diem/tim-kiem-doi-sach-voi-am-muu-hai-mat-cua-tq-tren-bien-dong-89561.html

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s